Cẩm nang Sức khỏe · 10/5/2026
Sốt là một trong những lý do cha mẹ lo lắng nhất khi chăm con. Thực ra, sốt không phải là bệnh mà là phản ứng bảo vệ của cơ thể — cách hệ miễn dịch báo hiệu đang chiến đấu với nhiễm trùng. Tuy nhiên, không phải cơn sốt nào cũng giống nhau và biết khi nào cần đến bác sĩ là kỹ năng quan trọng mà mọi bậc phụ huynh nên có.
Nhiệt độ bao nhiêu là sốt?
- Bình thường: 36.1°C – 37.2°C
- Sốt nhẹ: 37.3°C – 38°C
- Sốt vừa: 38.1°C – 39°C
- Sốt cao: 39.1°C – 40°C
- Sốt rất cao (nguy hiểm): > 40°C
Cách đo chính xác nhất ở trẻ dưới 3 tuổi là đo trực tràng (hậu môn). Từ 3 tuổi trở lên có thể đo ở nách hoặc tai.
Khi nào cần đến bệnh viện ngay — không chờ đợi?
Đây là những dấu hiệu cần cấp cứu ngay lập tức:
Dấu hiệu khẩn cấp ở mọi độ tuổi
- Trẻ co giật (dù co giật do sốt lành tính thì cũng cần được bác sĩ đánh giá)
- Khó thở, thở nhanh, thở rên hoặc lõm ngực khi thở
- Môi hoặc móng tay tím tái
- Trẻ không phản ứng, không tỉnh táo dù gọi
- Phát ban đỏ hoặc tím, không mờ khi ấn ngón tay (dấu hiệu nhiễm trùng huyết)
- Đau cổ cứng kèm sốt và nhạy cảm ánh sáng (dấu hiệu viêm màng não)
Đặc biệt cần đến ngay nếu:
- Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C trở lên — dù trẻ trông có vẻ ổn
- Trẻ dưới 6 tháng tuổi sốt cao trên 38.5°C
- Sốt kèm nôn liên tục không giữ được nước
- Sốt đã hạ rồi tăng trở lại dữ dội sau 24 giờ
- Trẻ sốt hơn 5 ngày dù đã điều trị
Xử lý tại nhà khi trẻ sốt nhẹ đến vừa
Khi trẻ sốt 38–39°C nhưng tỉnh táo, vui chơi được và không có dấu hiệu nguy hiểm:
Hạ sốt bằng thuốc
- Paracetamol (Acetaminophen): Liều 10–15 mg/kg cân nặng, uống mỗi 4–6 giờ khi cần
- Ibuprofen: Chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, liều 5–10 mg/kg, mỗi 6–8 giờ
- Không dùng Aspirin cho trẻ em — có nguy cơ gây hội chứng Reye nguy hiểm
Lưu ý: Thuốc chỉ giúp hạ nhiệt, không diệt tác nhân gây bệnh. Nếu không sốt cao đến mức gây khó chịu cho trẻ, không nhất thiết phải dùng thuốc.
Chăm sóc hỗ trợ
- Cho trẻ uống nhiều nước (nước lọc, nước điện giải, sữa)
- Mặc quần áo thoáng, nhẹ — không bọc kín chăn
- Có thể lau mát bằng khăn nước ấm (không dùng nước lạnh hay cồn)
- Giữ phòng thoáng, nhiệt độ phòng mát mẻ
Điều không nên làm
- Không cho trẻ tắm nước lạnh để hạ sốt
- Không dùng cồn để lau người trẻ
- Không ủ ấm trẻ khi sốt
- Không tự ý kết hợp hai loại thuốc hạ sốt mà không có chỉ định bác sĩ
Co giật do sốt: Cha mẹ cần làm gì?
Co giật do sốt cao (febrile seizure) xảy ra ở khoảng 2–5% trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi và thường lành tính. Khi trẻ co giật:
- Đặt trẻ nằm nghiêng để tránh hít phải đờm nhớt
- Không cố ghim chân tay trẻ
- Không nhét bất cứ thứ gì vào miệng trẻ
- Quan sát thời gian co giật
- Đưa trẻ đến bệnh viện ngay sau cơn co giật
Co giật kéo dài hơn 5 phút cần gọi cấp cứu ngay.
Tại Trung tâm Y khoa Kỳ Hòa, khoa Nhi thăm khám và xử lý các trường hợp sốt ở trẻ em, bao gồm xét nghiệm máu và tư vấn điều trị phù hợp lứa tuổi. Liên hệ 028.3868.1097 để đặt lịch hoặc được tư vấn.
